آیا هوش مصنوعی به سطح دکترای دانشگاهی رسیده است؟
در دنیای پرهیاهو و رقابتی هوش مصنوعی، هر روز شاهد اخبار و ادعاهای جدیدی درباره پیشرفتهای چشمگیر هستیم. در این میان، برخی از شرکتها و توسعهدهندگان پا را فراتر گذاشته و ادعا میکنند که سیستمهای هوش مصنوعی فعلی آنها به سطح «هوش دکترای دانشگاهی» یا حتی فراتر از آن رسیدهاند. اما آیا این ادعا واقعیت دارد یا تنها یک مانور تبلیغاتی است؟
دمیس هاسابیس، یکی از برجستهترین چهرههای دنیای هوش مصنوعی و مدیرعامل گوگل دیپمایند (Google DeepMind)، در واکنش به این ادعاها، آن را «مزخرف» میخواند. او معتقد است که ما هنوز فاصله قابل توجهی با هوش عمومی واقعی (AGI) داریم و نباید این مفاهیم را با قابلیتهای فعلی اشتباه بگیریم.
هوش عمومی واقعی: فراتر از یک عملکرد درخشان
هاسابیس در تشریح دیدگاه خود، یک نکته کلیدی را مطرح میکند: هوش عمومی واقعی، صرفاً به معنای عملکرد درخشان در یک یا چند زمینه خاص نیست، بلکه نیازمند عملکرد پایدار، بینقص و سطح بالا در همه زمینهها است. او اشاره میکند که مدلهای هوش مصنوعی امروزی، هرچند در زمینههایی مانند تولید متن یا کدنویسی بسیار قدرتمند هستند، اما هنوز هم در انجام کارهایی که برای انسان ساده به نظر میرسند، مانند حل مسائل ساده ریاضی در سطح دبیرستان، مرتکب اشتباهات پیشپاافتاده میشوند. این نقص، به وضوح نشان میدهد که آنها هنوز به سطح درک و استدلال عمیقی که یک هوش عمومی واقعی باید داشته باشد، نرسیدهاند.
قابلیتهای کلیدی که هنوز وجود ندارند
هاسابیس بر این باور است که قابلیتهای بنیادینی برای دستیابی به هوش عمومی واقعی ضروری هستند که در سیستمهای فعلی هوش مصنوعی وجود ندارند. یکی از مهمترین آنها «یادگیری مداوم» (Continual Learning) است. این قابلیت به یک سیستم هوش مصنوعی امکان میدهد که با گذشت زمان و کسب تجربههای جدید، بدون فراموش کردن دانش قبلی خود، به صورت پیوسته و پویا، دانش و مهارتهای جدیدی را فرا بگیرد و درک خود را از جهان بهبود بخشد. این فرآیند شبیه به یادگیری در انسانهاست که به صورت تدریجی و انباشتی اتفاق میافتد.
فاصله تا آینده
با توجه به این چالشها، هاسابیس پیشبینی میکند که ما احتمالا ۵ تا ۱۰ سال و شاید یک یا دو پیشرفت اساسی و بزرگ با هوش عمومی واقعی فاصله داریم. این پیشرفتها ممکن است شامل کشف معماریهای جدید، الگوریتمهای نوآورانه یا روشهای کاملاً متفاوت برای یادگیری و استدلال باشد.
در نهایت، میتوان گفت در حالی که پیشرفتهای هوش مصنوعی روز به روز هیجانانگیزتر میشود، نباید با ادعاهای اغراقآمیز، مرز بین واقعیت و رویا را کمرنگ کنیم. رسیدن به هوش عمومی واقعی، یک هدف بزرگ و پیچیده است که به زمان و تلاش بیشتری نیاز دارد.
